Sosyal Terapi

Sosyal Terapi

Sosyal Terapi;

Ülkemiz için yabancı bir kavram gibi dursa da gelişmiş ülkelerde etkili bir tedavi yöntemi olarak kullanılır ve çıkış noktası Dünya Sağlık Örgütünün sağlık tanımıdır. Dünya Sağlık Örgütüne göre sağlık; bireyin bedenen, ruhen ve sosyal açıdan tam bir iyi olma halidir. Bu tanım ise İnsanın biyolojik, psikolojik ve sosyal bir varlık olmasına dayanır. 


30 Eylül 2018 Pazar


Sosyal Terapi;

Ülkemiz için yabancı bir kavram gibi dursa da gelişmiş ülkelerde etkili bir tedavi yöntemi olarak kullanılır ve çıkış noktası Dünya Sağlık Örgütünün sağlık tanımıdır. Dünya Sağlık Örgütüne göre sağlık; bireyin bedenen, ruhen ve sosyal açıdan tam bir iyi olma halidir. Bu tanım ise İnsanın biyolojik, psikolojik ve sosyal bir varlık olmasına dayanır. 

Özellikle Amerika'da sosyal terapi merkezleri çok yaygın ve genellikle grup terapileri şeklinde mühdale edilmektedir. Aynı zamanda sosyal varlık olan İnsan sosyal temelde içine düştüğü zorluklardan çıkamadığında diğer bir değişle sorunlarıyla başedemediğinde patoloji dediğimiz psikolojik sorunlar yaşamaya başlar. Akabinde ise stres kaynaklı somatoform bozukluklar dediğimiz kaynağı tespit edilemeyen bedensel sıkıntılar ortaya çıkabilmektedir. 

Sosyal terapiyi diğerlerinden ayıran önemli ölçütlerden biri; bireyi çevresi içinde ele alır ve sistem yaklaşımı ile birlikte herhangi bir psikolojik, ruhsal, klinik veya farmakolojik yaklaşım geliştirmeden bireyin içinde doğup büyüdüğü ve varolduğu sistemle karakteristik olarak çatıştığı, kendisini huzursuz hissettiği, tükenmiş duyguların yoğunlaştığı, kararsızlıklar yaşadığı, tercihlerinden emin olamadığı, başkalarına göre hayatını şekillendirdiği, kısacası aslında bireyin kendisinin değilde içinde varolduğu sistemin ön gördüğü kişi olarak hayatına devam etmek zorunda kaldığı ve bu nedenle sorunlarıyla başetme kapasitesinin zayıfladığı anlarda kişi patoloji geliştirtmeden koruyucu ve önleyici olarak devereye geren tedavi modelidir. Basit bir örnek vermek gerekirse; boşanma eşiğinde olan birisini "dul kalmak, sahipsiz kalmak, çocuklarının annesiz veya babasız kalması, insanların nasıl karşılayacağı, kendisine kötü gözle bakılacağı vs. vs." düşüncelerle aslında boşanmanın zorunlu hale geldiği bir evliliği devam ettirme ısrarında olduğu gibi. Burada kişiyi boşanmaktan alıkoyan kişiye göre kendi duygu düşünceleridir fakat bilindiği üzere bu düşünce sistemi bireye içinde var olduğu toplumsal sistem tarafından yüklenen ve bireyin kendisi için doğru karar alabilmesinin önünce bir duvar gibi durmaktadır. Buradan çıkamayan birey mecazi olarak sürekli duvara toslamaktan zorunlu olarak psikopatoloji geliştirirek antidepresanlara sarılmaktadır. Sosyal sorunu giderilmeyen birey ruhsal sorunlar yaşamaya başladıktan sonra psikososyla sağlık alanında çalışanların işi biraz daha zorlaşmaktadır bu durumda. Çünkü birey kendisine ait olmayan sosyal duvarlara çarpmaktan "öğrenilmiş çaresizliği" artık çok daha güçlüdür. Benzer örnekler sınav kaygısı, alt ıslatma,parmak emme, tırnak yeme, okula uyum sorunları, tükenmişlik, evlilik sorunları, cinsel sorunlar, zihinsel ve fiziksel takıntılar, sosyal fobi, panik atak, intihar düşüncesi, mutsuzluk hali vb. başka bir çok sorun alanında sıralanabilir. 

Sosyal terapi yöntemine dair söylenecek yazılacak çok şey mevcut olup bu yöntemin uygulandığı ülkelerde bu alanda social worker (sosyal çalışmacı) sosyal hizmet uzmanları çalışmaktadır. Buradan haraketle kabaca sosyal hizmet mesleğinin tanımına göz atarsak; birey, grup ve toplumların kendilerinden veya çevrelerinden kaynaklı yaşadıkları güçlüklerle baş etmeleri, kendi kendilerine yeterli hale gelmeleri adına sosyal kişisel çalışma (sosyal terapi), grup çalışması, araştırma ve toplum organizasyonu gibi yöntemlerle sistem ve güçlendirme yaklaşımlarını kullanan "güçlendirme" temmelli müdahale eden uygulamalı bir meslek ve bilimdir" der. 

Sosyal Terapinin tüm bu argümanlar arasında aslında en önemli etkisi bireyin küçükte olsa güçlü yanından yola çıkarak bireye kendi sorunlarıyla başetme becersini kalıcı olarak kazandırdığı için sadece zaman kazandıran ilaç vb. geçici yöntemlerle sorunun derinleşmesinden korunmuş olmasıdır. 

Sosyal terapi uygulayıcısı olarak Dünya Sağlık Örgütünün sağlık tanımı ile sosyal hizmet mesleğinin tanımı birlikte ele alındığında sosyal terapi/sosyal kişisel çalışma müdahalesi bilindiği üzere zaten sosyal hizmet lisan mezunlarınca uygulanmaktadır. Ülkemizde kamuda kendine kolaylıkla yer bulan sosyal hizmet mezunu profesyoneller daha çok dezavantajlı gruplar üzerinde yoğunlaşmış diğer ülkelerle aynı gelişmleri takip edememiştir. Günümüzde ise meslek sosyal terapi becerisini insanlarımızın hizmetine sunmak durumda ve koruycu, önleyici işlevlerini yerine getirmek zorundadır. 

Uygulamalı meslek olan sosyal hizmet terapötik becerisini ancak bu temelde ve bu odakta yoğunlaşmak kaydıyla yerine getirebilir. Benzer mesleklerde olduğu gibi lisans mezunu olmak insanlara güçlendirme müdahalesi yapabilmeye yeterli olmayacağı açıktır. Öncelikle lisans mezunu porfesyonelin kendi sistemini analiz etmiş ve bireysel güçlenmesini sağlamış olması gerekmektedir. Doğrudan yorum yaparsak şayet; mesleki bilgisi ile kendi analizini ve güçlenmesini sağlamamış sosyal hizmet mezunu mesleki temeli olmadığı için böyle bir girişimde bulunacak cesareti zaten kendisinde bulamayacaktır. 

Tüm bu gerekçelerle Mavi Taç olarak tam bir sağlık hali ve gelişmişlik için aynı zamanda psikolojik ve sosyal bir varlık olan insana doğru müdahale için sağlam bir ekip uyumu içinde psikoterapi, psikolojik danışma, psikolojik test ve tespitlerin yanı sıra koruyucu ve önleyici olarak sosyal terapi müdahalesini de temel yöntemlerden biri olarak kullanmaktayız. Bu yöntemi yaygınlaştırmak ve bu yönde uygulama becerisine sahip sosyal hizmet mezunlarının artması için ileride sosyal terapi okulları kurmak amacındayız. Şimdilik uygulama atölyeleriyle bu açığı kapatmaya çalışmaktayız ve uygulama becerilerini artırmak isteyen sosyal hizmet mezunlarının Mavi Taça başvurmasını beklemekteyiz. 

İçinde varolduğu sistemin duvarları arasında sıkışıp kalan birey, o duvarları nasıl yıkacağını ancak sosyal terapist eşliğinde farkeder. 

Her hakkı Mavi Taça aittir.